MUHASEBE NASIL ÖĞRENİLİR?

Muhasebe öğrenmeye başlayanların yaptığı temel yanlış ezberlemektir. Yüzlerce hesabın nasıl işlediğini ezberlemek, sonrasında bilanço ve gelir tablolarının nasıl oluşturulduğunu ezberlemek, bunların nasıl sonuçlar doğurduğuna dair yorumları ezberlemek mümkün değil.

Bunun yerine, benim önerim hesap planının nasıl oluştuğunu anlamaktır. Bu anlaşıldığında muhasebenin temel mantığı oturmuştur. Özellikle test sınavlarında sadece bu bilgiyle en az %60 başarılı olunabileceği konusunda iddialıyım.

Hesap planına bakıldığında temel olarak 3 grup hesap görürsünüz. Bunlar;

  • Bilanço hesapları
  • Gelir tablosu hesapları
  • Maliyet (gider) hesapları

Burada ben bilanço hesaplarını da 2’ye ayırarak şöyle bir sınıflandırma yapmanızı öneriyorum;

  • Aktif hesaplar
  • Pasif hesaplar
  • Gelir tablosu hesapları
  • Maliyet (gider) hesapları

Bu hesap guruplarının çalışma mantığını sırası ile anlatmayı başka yazılara bırakıyorum. Yazı başlıklarımızı yukarıdaki maddede yazılı şekliyle sitede bulabilirsiniz. Bu yazıda muhasebe öğrenmeye yaklaşım hakkında kısa bilgi paylaşmayı düşünüyorum.

Muhasebe mantığı parçadan bütüne doğru gider. Bütün işletmeler yıl içinde yüzlerce, belki binlerce, hatta işletmenin büyüklüğüne göre yüz binlerce muhasebe içeriğine kaydedilecek işlemler yaparlar. En rutin olanı alım satım işlemleridir. Bu yapılan bütün işlemler öncelikle muhasebe kurallarına uygun biçimde kaydedilir. Dönem sonlarında ise bu kaydedilen işlemler tablolara dökülür. Bu tablalar esas olarak bilanço ve gelir tablosudur. Bilançonun ve gelir tablosunun ne olduğunu, – yani ulaşmaya çalıştığımız bütünün ne olduğunu – anlamadan yıl içinde yaptığımız işlemlerin neden ve nasıl yapıldığını ve hatta biraz önce bahsettiğim hesapların nasıl işlediğini anlamamıza imkan yoktur. Onun için kısa birer tanımlama yapmakta fayda var.

BİLANÇO: Belirli bir tarihte işletmenin sahip olduğu varlıkları ve sağladığı kaynakları gösteren esas mali tablodur.
GELİR TABLOSU: Belirli bir dönemde işletmenin gelir ve gider durumu ile kar veya zararını gördüğümüz esas mali tablodur.

Görüldüğü gibi bilançoda işletmenin sahip olduğu varlıkları (nakit para, alacaklar, stoklar, binalar, uzun vadeli alacaklar, demirbaşlar, taşıtlar vs) ve bu varlıkları edinirken sağladığımız kaynakları( mal almış ve aldığımız kişiye borçlanmışsak bu borçları, ortaklara borçlanmışsak bu borçları veya ortakların işletmeye verdikleri sermayeyi veya elde edilen karı) bilançoda görürüz. Bilanço aşağıdaki şekilde düzenlenir.

MURAT LTD ŞTİ 31/12/2017 TARİHLİ BİLANÇOSU

I. DÖNEN VARLILAR

II. DURAN VARLIKLAR

III. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

IV. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

V. ÖZKAYNAKLAR

AKTİF TOPLAMI PASİF TOPLAMI

Gelir tablosu ise sadece 600’lü hesapların ve dönem içindeki tüm gelir(satış gelirleri, komisyon gelirleri, kambiyo gelirleri) ve gider( satışların maliyeti, yönetim giderleri, pazarlama giderleri) unsurlarının yer aldığı esas mali tablodur.

MURAT LTD. ŞTİ. 2017 YILI GELİR TABLOSU

Brüt Satışlar…………………………………………….

Satış indirimleri(-)…………………………………….

Net satışlar……………………………………………..

Maliyetler(-)…………………………………………….

Faaliyet Giderleri(-)………………………………….

Faaliyet Karı…………………………………………..

Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir……………..

Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider(-)…………

Finansman Giderleri(-)…………………………….

Olağan Kar…………………………………………….

Olağan Dışı Gelir …………………………………..

Olağan Dışı Gider(-)……………………………….

Dönem Karı…………………………………………..

Vergi(-)…………………………………………………

Dönem Net Karı…………………………………….

Yıl içinde yapılan bütün muhasebe işlemleri esas mali tablolarını oluşturmaya yöneliktir. Bu mali tablolar işletmenin yıl içindeki mali performasının birer özeti niteliğindedir. Dolayısıyla muhasebe işlemlerinin doğru ve güvenilir olması bu tablolara doğru yansıyacak ve sağlıklı analizler yapılarak işletmenin şimdiki durumu ölçülerek geleceğe yönelik yapılacak planlamalara da bir referans olacaktır.

Leave a Reply